Είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς διαφορές ανάμεσα στους όρους Ρατσισμός, Εθνικισμός και Πατριωτισμός.  Ράτσα είναι η φυλή, ράτσα το έθνος και Πατρίδα ο τόπος που κύρια εγκαταβιώνει η ράτσα. Αγαπώ τη ράτσα μου, αγαπώ τη φυλή μου, το γένος, αγαπώ την πατρίδα μου, γιατί είμαι κομμάτι τους. Συναφείς όροι το razza ιταλικά και το race Αγγλικά, το λατινικό patria, ae (η πάτρια χώρα) και patriota (συμπατριώτης) και το γαλλικό patriote (φιλόπατρις).

Τα δύσκολα αρχίζουν όταν η ράτσα βρίσκεται απέναντι σε άλλη ράτσα. 

Οι δικοί μας και οι ξένοι, οι διαφορετικοί, οι απέναντι, οι κατά κανόνα υποδεέστεροι. Έτσι είναι. Ό,τι δεν είναι δικό μας είναι κατώτερό μας. Η θέση λανθασμένη, θέση άγνοιας, οδηγεί σε καταστάσεις ακραίες. Η γνώση του απέναντι, του διαφορετικού, είναι υποχρέωση και έργο Παιδείας, που ξεκινάει από την οικογένεια, περνάει από την κοινωνία και φτάνει ως χρέος στην Πολιτεία. Σεμνυνόμαστε για τον πολιτισμό μας, σεβόμαστε τον πολιτισμό των άλλων. 

Μία από τις ακραίες θέσεις ρατσισμού, είναι η κάθαρση. Πρώτα εσωτερική και μετά και εξωτερική. Να θυμηθούμε τον Καιάδα; Και στα κοντινά μας, χρονικά, να θυμηθούμε πώς ξεκίνησε η εσωτερική κάθαρση στη Γερμανία με τον Εθνικοσοσιαλισμό; Διαβάζω στο περιοδικό της Αδελφότητας «Ζωή», τευχ. 4270, Ιούλιος – Αύγουστος 2013: Το 1939 ο Χίτλερ ιδρύει στο Βερολίνο το ειδικό γραφείο Τ4 υπό τον έμπιστο γιατρό του Μπραντ με ευθύνη τον διαχωρισμό και την καταγραφή των άνιάτων Γερμανών.

Σε σύντομο χρόνο συγκροτήθηκαν οι κατάλογοι των ανιάτων που αποσπάστηκαν από τους οικείους τους και οδηγήθηκαν σε τέσσερα κέντρα συγκέντρωσης. Εκεί τους περίμεναν οι θάλαμοι των αερίων και ο θάνατος σε 22 δευτερόλεπτα. Απάνθρωπο μέτρο. Εφαρμόστηκε μετά και για τους ξένους με τα γνωστά κέντρα εργασίας και τα γνωστά κρεματόρια.

Το 1955 βρέθηκα στον ίδιο σύλλογο καθηγητών των Ι.Ε. Γ. Ινζεσίλογλου, στα Γιαννιτσά, με έναν διασωθέντα από τα στρατόπεδα εκείνα. Εκλεκτός συνάδελφος, μαθηματικός, τα παιδιά τον αποκαλούσαν κύριο, ήταν, ο κ. Μπαλόγλου, δεν μιλούσε εύκολα για κείνη την περιπέτειά του. Μια μέρα σε ιδιαίτερη συζήτηση μια φράση του μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. «Το μαρτύριο δεν ήταν ο θάλαμος αερίων. Μαρτύριο ήταν το ζύγισμα και ήταν καθημερινό. Με χώριζε από το θάνατο μισό κιλό βάρους!».

Το μέτρο και η μεσότητα και εδώ είναι ο σωστός δρόμος. Πέρα από κάθε διαφορά υπαρκτή (κοινωνική, φυλετική, θρησκευτική) ο όρος πατριώτης πρέπει να διαφυλαχθεί καθαρός από τον απανθρωπισμό που βαρύνει την έννοια ρατσισμός. Ο πατριώτης αγαπάει την πατρίδα του, είναι όμως και παραμένει άνθρωπος. Δεν είναι υποχρεωτική η ταύτιση. Είναι όμως δυνατό ο πατριώτης να εκτιμά τους διαφορετικούς, να είναι άνθρωπος στους απέναντι του, στους συνανθρώπους του, άνθρωπος απέναντι στους αδύνατους, αν είμαι δυνατός, άνθρωπος στους αλλοεθνείς, στην ειρήνη και τον απευκταίο, πάντοτε, πόλεμο. 

Χαρακτήρισαν τον Χριστιανισμό, ως τη θρησκεία των αδυνάτων. Ποιοι: Οι θιασώτες της θεωρίας της δίψας της δύναμης. Η θεωρία τους έπεσε, δυστυχώς όχι χωρίς κακουργηματικές πράξεις εξόντωσης ανθρώπων, λαών. Η αξία της αρχής «Οι δυνατοί οφείλουν να βαστάζουν τα ασθενήματα των αδυνάτων» (Ρωμ. 15. 1) παραμένει ασάλευτη στο βάθρο της και η θρησκεία του Χριστιανισμού παραμένει Θεϊκή, κοινωνική, βαθειά ανθρώπινη. 

Χτες, 5 Ιουλίου, δέχτηκα ένα τηλεφώνημα.

-Είμαι ο Γιάννης, ο μπατζανάκης του Ηλία. Τηλεφωνώ από τη Θεσσαλονίκη. Κάποιοι θέλουν να σου μιλήσουν.

-Ακούω.

-Αλό μπαμπά Μανώλη.

Ήταν ο Ερέν, η Τσανάν, ο Αχμέτ. Βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη με το φολκλορικό τους συγκρότημα. Προορισμός τους τα Σκόπια.  Ένοιωσαν την ανάγκη να μου πουν μια καλημέρα. Το χάρηκα το τηλεφώνημά τους.